PROGRAM HODOWLI
Koni Rasy polski koń szlachetny półkrwi
Polski koń szlachetny półkrwi został wytworzony w celu zaspokojenia narastającego
zapotrzebowania na wyczynowe konie sportowe, przydatne do różnych dyscyplin jeździectwa.
Aktualny stan jego hodowli wymaga szczególnej dbałości o uzyskanie określonego
stopnia konsolidacji genetycznej i genotypowej, umożliwiającej w przyszłości istnienie
tej rasy bez ciągłego odwoływania się do importu zasobów genetycznych na skalę aktualnie
obserwowaną. W związku z powyższym należy stwierdzić, że rysuje się jednoznaczna
i wysoce uzasadniona potrzeba objęcia omawianej populacji koni zasadami racjonalnej
i nowoczesnej pracy hodowlanej, w której powinny być wzięte pod uwagę niżej wymienione
względy:
- w świetle klasycznych reguł genetyczno-hodowlanych, krzyżowanie nie może być jedyną
drogą prowadzącą do doskonalenia określonej populacji zwierząt w ramach racjonalnej
pracy hodowlanej, ale jest jedynie obliczone na produkcję materiału nierzadko
o wysokiej wartości użytkowej, ale o niskiej (bądź żadnej) przydatności hodowlanej
-ze względu na brak genetycznej konsolidacji posiadanych cech i ich rozszczepianie
się w kojarzeniu mieszańców między sobą;
- krzyżowanie jest tylko jedną z metod doboru do kojarzeń i może być wykorzystywane
jedynie do osiągnięcia określonych celów, ale absolutnie nie może być jedynym celem
prowadzonej działalności ani wyłączną metodą hodowlaną; jego odmiana, zwana
krzyżowaniem rasotwórczym, jest wstępem do formowania nowych ras, które w zasadzie
tworzone są tylko wtedy, gdy rasy istniejące nie odpowiadają aktualnemu zapotrzebowaniu,
a dalsze ich doskonalenie nie przynosi pożądanych rezultatów;
- krzyżowanie jest ponadto zainicjowaniem racjonalnej pracy hodowlanej, która musi
poza tym dodatkowo obejmować szczególnie ostrą selekcję mieszańców wyprodukowanych
na drodze krzyżowania wybranych ras (o walorach pożądanych u nowo tworzonej
rasy koni, poprzez odpowiedni system kontroli wartości użytkowej, ocenę ich
wartości hodowlanej oraz odpowiedni rodzaj i metodę selekcji); po tym etapie muszą
nastąpić kojarzenia w pokrewieństwie (głównie "chów na linie") prowadzące do genetycznej
i fenotypowej konsolidacji tworzonej populacji, w obrębie której można między sobą kojarzyć
wyhodowane konie - bez obawy o utratę dotychczasowych rezultatów
hodowlanych i rozszczepienie cech;
- oczywistą jest kwestią, że podstawowym celem pracy hodowlanej nad nową populacją
rasową jest ciągłe doskonalenie cech zapewniających możliwie najwyższy poziom
użytkowości i dostosowania do aktualnych potrzeb.
Biorąc pod uwagę wymienione względy należy stwierdzić, że rysuje się wyraźna potrzeba
objęcia szczególnym nadzorem hodowlanym aktywnej populacji współczesnych
polskich koni szlachetnych półkrwi, aby nie dopuścić do ustawicznego krzyżowania różnych ras -
co niejednokrotnie może przynieść nawet spektakularne efekty w postaci doskonałych koni użytkowych,
które niekiedy jednak nie mogą być z powodzeniem użyte
w hodowli, ze względów genetyczno-hodowlanych.
