PROGRAM HODOWLI
Koni Rasy Małopolskiej
Hodowla koni rasy małopolskiej jest prowadzona głównie w rejonie Środkowowschodnim
i południowo-wschodnim Polski. Ogólnie wiadomo, że wytworzenie określonej
rasy zwierzat związane jest bezpośrednio z konkretnym obszarem oraz warunkującymi
jej powstanie czynnikami ekonomicznymi, społecznymi i politycznymi.
Wymienione czynniki miały również podstawowe znaczenie przy kształtowaniu się małopolskiej rasy
koni. Powstanie tej rasy zwiazane było z warunkami ekologicznymi południowowschodnich
regionow kraju, a zwłaszcza Wyżyną Lubelska, Roztoczem, Wyżyna Opatowsko-
Sandomierska, Niecka Nidziańska, Wyżyna Krakowsko-Częstochowska, Beskidem
Sadeckim, Podgorzem i Pogorzem Karpackim, Kotlina Sadecka, Dołami Jasielsko-Sanockimi
i Wyżyna Małopolska. Radykalnie natomiast zmieniały się na tych terenach warunki
gospodarcze, społeczne i polityczne. W hodowli koni małopolskich, podobnie jak
w hodowli koni w Polsce w ogóle, można wyróżnić pewne okresy historyczne szczegółowo
scharakteryzowane przez Prawocheńskiego (1947), Pruskiego (1960), Grabowskiego
(1966, 1973), Brzeskiego i wsp. (1969, 1977), Budzy?skiego i wsp. (1989) i wielu innych
hipologow.
W polskim piśmiennictwie hipologicznym, nazwa "Małopolska Rasa Koni" została
usankcjonowana Rozporzadzeniem Ministra Rolnictwa z dnia 27 grudnia 1962 roku
w sprawie prowadzenia ksiąg zwierzat zarodowych i wydaniem w 1963 r. już na podstawie
wymienionego rozporządzenia, księgi stadnej koni małopolskich (Km). Do roku
1962 mówiono wyłacznie o "typie konia małopolskiego", jako odrębnej wybitnie cennej
grupie koni zwiazanej z regionem małopolski. Obecnie końmi małopolskimi nazywane sa
szlachetne konie, głownie połkrwi angloarabskiej, ktorych odrębnoEc w sensie genetycznym
i pochodzeniowym była kształtowana już w wieku XVII i XVIII na podłożu dawnych
koni krajowych poprzez ogiery orientalne (perskie, tureckie, turkmeńskie i arabskie),
natomiast w wieku XIX i do lat sześćdziesiatych XX wieku przez reproduktory ras czystych
(xx, oo, xxoo) oraz połkrwi chowu krajowego lub obcego (Schagya, Gidran, Dahoman,
Amurath, Gazlan, Furioso, PrzedEwit, Nonius i inne).
W zwiazku z tym, że rasa koni małopolskich została wytworzona w wyniku wielowiekowej,
tworczej pracy hodowcow i stanowi bezcenna wartośc polskiej kultury materialnej,
nadal musi byc prowadzona kompleksowa praca zootechniczna nad zachowaniem tej rasy
oraz dalszym doskonaleniem jej cech użytkowych.
